Stok Bağımlılık Oranı

Oran analizi yapılırken likidite durumunu tespit etmek için kullanılan oranlardan biri de stok bağımlılık oranıdır. Oranın formülü şu şekildedir:

Stok Bağımlılık Oranı = (Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar-(Nakit ve Benzerleri+Finansal
Yatırımlar)) / Stoklar

Bu oran kısa vadeli borçların ödenebilmesi için stokların ne kadarının satılması gerektiğini
göstermektedir. Örneğin;

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar(Borçlar) : 1000 ,
Nakit ve Benzerleri : 400 ,
Finansal Yatırımlar : 300 ,
Stoklar : 500 olsun.

Stok Bağımlılık Oranı = (1000 – (400+300)) / 500 = 300 / 500  –>  %60  olur.

Yukarıdaki örneğimize göre firmamız kısa vadeli borçlarını ödemede nakit ve nakde
çevrilebilir varlıklarında yetersiz kalmıştır. Dolayısıyla borçları ödemede oluşan açığın
stoklar satılarak kapatılması gerekmektedir. Örnekteki açığın kapatılması için 300 stok
satılması gerekmektedir. Yani stokların %60 ‘ı satılmalıdır.

Stok bağımlılık oranı ne kadar düşük olursa firma için o kadar iyi olur. Bu şekilde firma
olabildiğince az stokların satışına bağımlı olarak ayakta kalabilir.

Return On Capital

Return on capital is a ratio that is frequently used in valuation and accounting. The
formula for return on capital is

Return On Capital = Net Profit After Tax / (Liabilities – Cash and Cash Equivalents)

Return on capital is an indicator that shows how much the firm makes profit using its own
sources. It can be paraphrased such that ” profit per used capita”. The “used capita” means
that the capital which is invested the actual business of company, not stocks or bank
deposits or other cash equivalents.

Güncel 2015 Temettü Dağıtacak Hisseler

Aşağıda alfabetik şekilde hazırladığımız liste şirket yönetim kurullarının genel kurul için teklif ettiği nakit temettü teklifleridir. Henüz genel kurul tarafından kabul edilip onaylanmamıştır! Hesaplanan verimler 19.02.2015 tarihteki hissenin kapanış fiyatına göre hesaplanmıştır. “Ö.Tarih” sütununda verdiğimiz tarihler de “Teklif Edilen Nakit Kar Payı Ödeme Tarihi” verisidir. Liste tamamlanmış liste değildir ve bilgiler geldikçe güncellenmektedir. Yatırımcıların sahip oldukları hisselerin temettü dağıtıp dağıtmadığını KAP’tan kontrol etmesi yararlarına olur. Temettü verimini kıyaslamak için temettü 2014 yazısına göz atabilirsiniz.

Hisse Adı —– Ö. Temettü —– Kapanış F. —– Temettü Verimi —– Ö.Tarih

ADANA —– 0,563 TL —– 6,86 TL —– %8,2 —– 15.12.2015

ADBGR —– 0,400 TL —– 4,50 TL —– %8,8 —– 15.12.2015

ADNAC —– 0,055 TL —– 0,73 TL —– %7,5 —– 15.12.2015

AKGRT —– 0,066 TL —– 2,23 TL —– %2,9 —– 24.03.2015

ASLAN —– 0,611 TL —– 45,65 TL —– %1,3 —– 10.12.2015

CEMTS —– 0,050 TL —– 1,73 TL —– %2,8 —– 31.07.2015

HEKTS —– 0,203 TL —– 2,65 TL —– %7,6 —– 27.11.2015

ISYAT —– 0,187 TL —– 1,10 TL —– %17 —– 24.03.2015

IZOCM —– 2,056 TL —– 39,70 TL —– %5,1 —– 26.03.2015

MRDIN —– 0,436 TL —– 5,05 TL —– %8,63 —– 15.12.2015

TAVHL —– 0,716 TL —– 19,15 TL —– %3,7 —–05.05.2015

TKNSA —– 0,124 TL —– 8,22 TL —– %1,5 —– 23.03.2015

TTKOM —– 0,447 TL —– 7,39 TL —– %6,0 —– 28.05.2015

VERUS —– 0,212 TL —– 27,70 TL —– %0,7 —–

Sermaye maliyeti nedir?

İşletmeler sahip oldukları varlıklarını kaynaklarla finanse ederler. Bu kaynaklar borçlar ve özsermayedir. Bu iki kaynağında işletmeye maliyeti vardır. Kısa yada uzun olsun alınan borçlar için bu maliyet ödenen faizdir. Özsermaye için olan maliyet ise ödenen temettülerdir.  Örneğin bir işletmenin 50’si borç ve 50’si özsermaye olmak üzere toplam 100 TL’lik pasifi olsun. Borcun faizi %20 ve ödenecek faiz %10 olsun. Öyleyse bu işletmenin toplam sermaye maliyeti (50*0,2) + (50*0,1) = 15 TL’dir. Yani işletme işlerini sürdürmek için kullandığı kaynaklar için 15 TL’lik bir maliyete katlanmaktadır. Sermaye maliyeti oran olarak ifade edilir ve yukarıdaki örneğimiz için bu oran %15’tir.

Sermaye maliyetinin önemi ise şirketin varlığını sürdürmesi için önemlidir. Başarılı şirketler için beklenen aktif karlılığının her zaman sermaye maliyetinden büyük olmasıdır. Örneğimize dönecek olursak; eğer şirket dönem karı olarak 15 TL değilde, 5 TL kar ederse bu şirket için sermaye maliyetini karşılayamadığını gösterir. Bu durumda gelecekte şirketin devamlılığı için sıkıntı oluşturur.

Amortisman kavramı

Amortisman, şirketin sahibi olduğu bir varlığın ekonomik ömrü boyunca kaybettiği değerdir. İngilizce kaynaklarda “depreciation” olarak geçmektedir. Yani sahip olunan malın yıpranmasının parasal karşılığıdır amortisman. Özellikle üretimde kullanılan makine, araç ve gereçler kullanıldıkları süre boyunca eskiyerek verimlerinde düşüşe uğrarlar. Bu sebeple değerleri de düşer. İşte bu değer düşüklüğü amortismandır.

Amortisman miktarı belirlenirken devlet tarafından her varlık için bir ekonomik ömür belirlenir. Teoride ekonomik ömrünün sonuna gelmiş bir makinenin değeri yok kabul edilir.

Amortisman hesaplanırken iki farlı yöntem uygulanır: Sabit amortisman ve azalan bakiyeler yöntemi. Sabit amortisman yönteminde ayrılacak tutar eşit parçalara ayrılır. Azalan bakiyeler yöntemindeyse ilk ayrılacak tutar yüksek olurken daha sonraki tutarlar düşük olmaktadır.

Yüzeysel olarak amortismanı özetlersek, amortisman firmalar için bir giderdir. Bilançoda gider olarak gösterilerek firmaların daha az vergi ödemesine neden olur. Devlet tarafından böyle bir imkan tanınmasının sebebi ; firmanın zamanla verimsizleşen üretim araçlarını yenileyerek hem üretime devam edebilmesi hem de oluşturduğu karlarla vergi yükümlülüğünü sağlayabilmesi için fon oluşmasıdır.

Mali kar nedir?

İşletmelerde iki çeşit kar oluşmaktadır. Bunlar ticari kar ve mali kar olarak adlandırılır. Her iki kar miktarı hesaplanırken hasılattan çeşitli giderler düşürülür. Örneğin satışların maliyeti yada üretim için harcanan elektrik gideri gibi. Ancak bazı durumlarda çeşitli giderler devlet tarafından kabul edilmez. Bu kabul edilmeyen giderlerin ticari kara eklenmesiyle elde edilen kar mali kardır. Bireyler ve işletmeler bu mali kar üzerinden devlete vergi öderler.

Net Çalışma (işletme) Sermayesi

Bilançodaki dönen varlıklar toplamına Brüt İşletme Sermayesi denir. Brüt çalışma sermayesiyle şirket hem kısa vadeli borçlarını öderken hem de kar elde etmek ve faaliyetlerini sürdürmek için gerekli harcamaları yapar.

Net İşletme Sermayesi ise dönen varlıklar ile kısa vadeli borçlar arasındaki farka denir. Eğer bu fark negatif bir değer olarak çıkıyorsa buna da Net İşletme Sermayesi Noksanı denmektedir.

Net İşletme Sermayesi şirketin günlük işlerini sürdürebilmesi için önemli bir kavramdır. Eğer Net işletme Sermayesi Noksanı mevcutsa şirket borçlarını ödeyemiyor ve bu sebeple kar edip faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli nakiti yaratamıyor demektir.

 

 

 

 

 

 

Tahakkuk Esası

Tahakkuk esası kavramı muhasebeyle ilgili bir kavramdır. İşletmede gerçekleşen işlemlerin ödemenin yapıldığı yada alacağın tahsili esnasında değil işlemin gerçekleşmesinin kabul edildiği anda kayıtlara geçmesidir. Örneğin bilançodaki ticari alacaklar hesabı aslında gerçekleşmemiş ve tahsil edilmeyi bekleyen bir hesaptır. Fakat dönem tablosunda bu gerçekleşmiş gibi kabul edilip şirketin karı/zararı belirlenmekte ve ona göre ödeyeceği vergi hesaplanmaktadır. Bu esas tamamen karışıklığı gidermek ve dönemsellik ilkesini uygulamak için oluşturulmuş bir kavramdır. Tahakkuk esası dışında ayrıca nakit esası ilkesi kabul görmektedir.

Güncel 2014 Temettü Dağıtacak Hisseler

Aşağıda alfabetik şekilde hazırladığımız liste şirket yönetim kurullarının genel kurul için teklif ettiği nakit temettü teklifleridir. Hesaplanan verimler temettü teklifinin açıklandığı tarihteki hissenin kapanış fiyatına göre hesaplanmıştır. “Ö.Tarih” sütununda verdiğimiz tarihler de “Teklif Edilen Nakit Kar Payı Ödeme Tarihi” verisidir. Liste tamamlanmış liste değildir ve bilgiler geldikçe güncellenmektedir. Yatırımcıların sahip oldukları hisselerin temettü dağıtıp dağıtmadığını KAP’tan kontrol etmesi yararlarına olur. Bu liste admin tarafından bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır ve hatalı bilgiler içerebilir (insan faktörü). Bilgiler KAP’tan alınmıştır. Ayrıntılı bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Hisse Adı —– Ö. Temettü —– Kapanış F. —– Temettü Verimi —– Ö.Tarih

ADEL    —– 2,15 TL —– 48,00 TL —– %4,5 —– 30.05.2014

AKGRT —– 0,16 TL —–  2,90 TL —– %5,5 —– 31.03.2014

AKSA     —– 0,49 TL —– 8,12 TL —– %6     —–  01.04.2014

ALCAR —– 0,78 TL —– 27,30 TL —– %2,8 —– 30.05.2014

ALGYO —– 0,40 TL —– 20,65 TL —– %1,9 —– 30.05.2014

ANHYT —– 0,12 TL —–  5,12 TL —– %2,3 —– 26.03.2014

ARENA —– 0,10 TL —–  2,28 TL —– %4,3 —– 07.04.2014

ASELS —– 0,04 TL —–  8,32 TL —– %0,4 —– 30.05.2014

ASUZU —– 2,18 TL —– 17,00 TL —– %12 —– 30.05.2014

AYGAZ —– 0,49 TL —–  8,20 TL —– %5,9 —– 07.04.2014

BASCM —– 0,07 TL —– 2,46 TL —– %2,8 —– 28.05.2014

BRISA —– 0,33 TL —– 5,60 TL —– %5,8 —– 24.03.2014

BRSAN —– 0,11 TL —– 5,62 TL —– %1,9 —– 30.05.2014

BUCIM —– 0,12 TL —– 4,06 TL —– %2,9 —– 15.04.2014

CEMTS —– 0,02 TL —–  1,15 TL —– %1,7 —– 30.06.2014

ECZYT —– 0,09 TL —–   5,01 TL —– %1,7 —– 07.05.2014

EGEEN —– 4,25 TL —–  65,75 TL —– %6,5 —– 25.04.2014

EREGL —– 0,19 TL —–  2,53 TL —– %7,5 —–

HEKTS —– 0,15 TL —– 1,77 TL —– %8,4 —–

GARAN —– 0,08 TL —–  6,19 TL —– %1,2 —– 21.04.2014

GENTS —– 0,07 TL —–   1,21 TL —– %5,7 —– 30.05.2014

GUBRF —– 0,17 TL —– 3,65 TL —– %4,6 —– 30.05.2014

KARTN —– 1,72 TL —– 218 TL —– %0,7 —– 31.03.2014

KCHOL —– 0,14 TL —–  8,36 TL —– %1,6 —– 09.04.2014

KONYA —– 2,08 TL —– 240 TL —– %0,8 —– 28.05.2014

KOZAL —– 0,75 TL —– 18,30 TL —– %4,1 —– 04.04.2014

MRDIN —– 0,38 TL —–  4,35 TL —– %8,7 —– 08.12.2014

OTKAR —– 3,54 TL —– 51,50 TL —– %6,8 —– 04.04.2014

ROYAL —– 0,19 TL —–  2,82 TL —– %6,7 —– 02.06.2014

SAHOL —– 0,08 TL —–  7,80 TL —– %1,0 —–

SELEC —–  0,04 TL —–  1,84 TL —– %2,1 —– 14.05.2014

TAVHL —– 0,46 TL —– 16,15 TL —– %2,8 —–

TKNSA —– 0,34 TL —– 11,70 TL —– %2,9 —– 31.03.2014

TOASO —– 0,55 TL —– 10,70 TL —– %5,1 —– 04.04.2014

TTKOM —– 0,29 TL —–  5,50 TL —– %5,2 —– 04.02.2014

TTRAK —– 4,77 TL —– 55,50 TL —–  %8,5 —– 31.03.2014

TUPRS —– 1,34 TL —– 42,20 TL —– %3,1 —– 02.04.2014

ULKER —– 0,33 TL —– 12,40 TL —– %2,6 —– 07.04.2014

VESBE —– 0,11 TL —–   3,05 TL —– %3,6

VERUS —– 0,11 TL —– 13,45 TL —– %0,8 —–

YKBNK —– 0,07 TL —–  3,26 TL —– %2,1 —–

YUNSA —– 0,39 TL —–  4,04 TL —– %9,6 —– 31.03.2014

 

 

Bilanço (Finansal Durum Tablosu)

Bilanço bir finansal tablodur ve şirketin finansal durumu hakkında bilgi vermek için hazırlanır. İşletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklarla bunları sağladığı kaynakları gösterir. Örneğin yıllık bilançolar 31 Aralık tarihi itibariyle şirketin sahip olduğu varlık ve kaynakları gösterir. Bu tarihten sonra şirketin sahip olduğu varlık ve kaynakları bu hazırlanan bilanço da göremezsiniz.

Borsa İstanbul’daki şirketler senede 4 defa 3’er ay aralıklarla bilanço açıklamaktadırlar. Her açıklanan bilanço önceki 3’er aylık dönemleri de kapsamaktadır. Yani ilk bilanço Ocak – Mart dönemi ise ikinci bilanço Ocak – Haziran dönemi olmaktadır.

Bilanço teknik olarak aktiflerin pasiflere eşit olması durumudur. Aktifler sahip olunan varlıklardır. Pasifler ise sahip olunan kaynaklar diğer bir deyişle (borçlar + sermaye)’dir. Bilançonun en önemli kalemi ise şüphesiz pasiflerde sermaye kısmının altında bulunan Net Dönem Karı kalemidir. Bu muhasebe kalemi şirketin o hesap döneminde ne kadar kar yada zarar ettiğini gösterir.

Bilançolar finansal analiz için kullanılır ve şirket değerlemelerinde ön plana çıkar. Temel veriler bilanço kalemlerinde verilirken , kalemlere ait ayrıntılar dipnotlarda sunulur.

Borsa İstanbul’daki şirketlerin bilançolarına şirketlerin kendi sitelerinden ve buradan ulaşabilirsiniz.